Check-Up, bir başka deyimle genel sağlık
kontrolü, hiçbir şikayet ve hastalığı olmasa dahi tüm
kişilere en az yılda bir, düzenli olarak yapılması gereken
bir tarama yöntemidir.
Neden Yaptırmalısınız?
Modern tıp, hastalık ortaya çıkmadan önce gerekli önlemleri
alarak, kişinin sağlıklı kalmasını sağlamayı amaçlar. Çünkü
hastalık ortaya çıktıktan sonra hem tedavi çok daha pahalı
hem de sağlık artık bir kez bozulmuş olur. İşte bu nedenle,
hiç şikayetçi olmasa da her insanın belirli periyodlarla
(risk grubuna girdiği hallerde daha kısa aralıklarla)
doktora başvurarak genel sağlık kontrolünden geçmesi
gerekir.
Çağımızın hastalıkları olan koroner arter hastalıkları,
kanser, hipertansiyon ve pek çok diğer hastalıkta erken ve
doğru tanı, hem yaşam süresi, hemde kalitesi açısından son
derece büyük önem taşır. Ayrıca hiçbir belirti vermeden ve
hastada hiçbir şikayete neden olmadan yıllarca sinsice
seyreden, öte yandan beyin, kalp, böbrekler gibi hayati
organlara da zarar veren hipertansiyon ve diyabet gibi
hastalıklarda da yine erken dönem tanının ve düzenli
tedavinin önemi büyüktür. Önemsiz olduğunu düşündüğünüz bir
belirti bile çok önemli bir hastalığın habercisi olabilir.
Nerede
yaptırılır?
Toplumumuzdaki yanlış algılamalardan biri de, kişinin bir
laboratuara başvurup sadece kan örneği vererek, sonuçlarını
bir liste halinde aldığı zaman check-up yaptırmış olduğunu
sanmasıdır. Oysa ki, doktor muayenesi bulunmayan bir işlem,
ciddi bir check-up sayılamaz. Hekim, kişiyi ilk gördüğü
andan itibaren dış görünüşünden bile bazı hastalıklar
hakkında ipucu elde edebilir. Hastanın şikayeti, hikayesi,
özgeçmişi, soygeçmişi ve alışkanlıklarına ilişkin bilgiler,
bir hastalık hakkında tanıya ulaşmakta büyük önem arzeder.
Hekim muayenesinde elde edilecek fiziki bulgular, yapılacak
laboratuar tetkikleri, radyoloji tetkikleri, ultrasonografi,
tomografi gibi ileri tıbbi görüntüleme yöntemleri teşhisin
kesinleşmesine yardımcı olur. Bu nedenlerle Check Up'ın tam
teşekküllü bir sağlık kuruluşunda yapılması gerekir.
Yaptırmadan önce nasıl hazırlanacaksınız?
1.) Hamileyseniz veya şüpheniz varsa işlemlere başlamadan
önce mutlaka bildirin.
2.) Daha önce yapılmış test ve diğer tetkik sonuçlarını
beraberinizde getirin.
3.)Randevu gününde ve saatinde mutlaka aç gelin. En az 10-12
saat aç kalmanız gerekir. Bu arada yalnızca su
içebilirsiniz.
4.)Eforlu EKG için yanınızda gelirken koşuya uygun bir
ayakkabı, çorap ve eşofman getirin.
5.) Dışkı testi için; gelirken beraberinizde küçük, temiz
bir kap içinde az miktar dışkı getirin. (Mümkünse o sabahın
dışkısı olmalı, değilse kurumamış olmalı.)
6.)Test yaptıracak kişinin iki gün süre ile kırmızı et,
brokoli ve turp gibi sebzeler yememiş olmalı gerekir.
7.)Günde 250 mg dan fazla C vitamini kullanılmamalı.
8.)Demir ilaçlarının en az iki gün kullanılmamış olması
gerekir.
9.)İdrar örneğini hastanede de verebilirsiniz. Ancak güçlük
çekiyorsanız iki saatten fazla bekletmemiş olarak
beraberinizde de getirebilirseniz.
Yaşa ve
Yaşam Biçimine bağlı paketler:
Cinsiyete, yaşa ve yaşam biçimine bağlı olarak (sigara, içki
tüketimi gibi) değişik paketler Check-up paketleri sunulur.
- Erkek/kadın 40 yaş altı check-up
- Erkek 40 yaş üstü check-up
- Kadın 40 yaş üstü check-up
- Çocuk check-up (14 yaş altı)
- Kardiyolojik check-up
- Sigara içenler için check-up (kadın)
- Sigara içenler için check-up (erkek) için farklı farklı
olmak üzere aşağıdaki testler yapılır.
Radyolojik incelemeler
- Kalp-Akciğer radyografisi: Akciğer hastalıklarını ön
tarama amaçla kullanılan yöntemdir.
-Üst batın ultrasonografisi: Karaciğer,dalak,pankreas,safra
kesesi,safra yolları ve böbrek hakkında ayrıntılı bilgi
sağlar.Taş, tümör, enfeksiyon gibi bulgular yönünden hasta
değerlendirilir.
- Düşük Dozlu Toraks BT: Akciğerde tümor veya diğer
patolojileri taramak için kullanılan zararsız modern tarama
yöntemidir.
- Tüm batın ultrasonografisi: Karaciğer,safra
kesesi,dalak,pankreas,böbrekler,mesane ve prostatın
değerlendirilmesine yardımcı olur
- Bilateral mamografi: Meme hastalıklarının tanısında
kullanılan bir tarama yöntemidir.
- KemikDansitometrisi: Özellikle menapoz sonrasında ve bazı
ilaç kullanımı ile ortaya çıkabilecek kemik
erimesinin,kırıklara yol açmadan saptanmasını sağlayacak bir
yöntemdir.
- Elektrokardiyografi (EKG): Koroner Kalp Hastalıkları veya
ritm bozuklukları teşhisi amacı ile uygulanmaktadır.
- Eforlu elektrokardiyografi: Belirli bir egsersiz programı
çerçevesinde kalp atım düzeninin değerlendirilmesi için
uygulanır.
- Ekokardiyografi: Kalp kapakçıklarının fonksiyonlarının
değerlendirilmesi için yapılır.
Hematolojik incelemeler
- Lokosit Sayısı (WBC), Notrofil (NEU), Lenfosit (LYM),
Monosit (MONO), Eozinofil (EOS), Bazofil (BAZO), Eritrosit
Sayısı (RBC), Hemoglobin (HBG), Hematokrit (HCT), MVC, MCH,
MCHC, RDW, Trombosit Sayısı (PLT), MPV : Bu bir test değil
test panelidir. Anemi (kansızlık), lösemi, çeşitli
infeksiyonlara karşı vücudun reaksiyonun ölçülmesi, kan
hücrelerinin özelliklerinin değerlendirilmesi ve bazı kan
hastalıklarının tanısı için kullanılan testlerdir.
- Sedimentasyon hızı: İnfeksiyon ve iltihabi hastalıkların
göstergesidir.
Biyokimyasal incelemeler
- Açlık kan şekeri: Şeker hastalığının tanısı veya
tedavisinin izlenmesi için yapılır.
- RF, Kantitatif: Romatizmal kökenli hastalıkların tanısı
için yapılır.
- HBsAg, Anti HBs, Anti-HAV: Hepatit A ve B diye
isimlendirilen, sarılık ve bunun gibi karaciğer
hastalıklarına neden olan virüslerin veya onların kanda
oluşturduğu antikorların saptanmasına yönelik test grubudur.
Sonuçlara göre aşılama programları uygulanılır.
- PPD: Tüberküloz aşısı kontrolü için uygulanır.
- Boğaz kültürü: İleride hastalık oluşturabilecek B
Hemolitik Streptokoklarının taranması önemlidir.
Bu testler ve aralarındaki ilişkiler değerlendirilerek;
Karaciğer ve safra yolları ile ilgili hastalıkların ayırıcı
tanısında ve tedavisinin izlenmesinde, alkol tüketiminin
yaptığı hasarın değerlendirilminde ve bazı kas
hastalıklarının tanısında kullanılır.
- Kalsiyum: Kemik yoğunluğu ve gelişiminin izlenmesinde
yardımcı olur.
- Kolesterol, HDL Kolesterol, Trigliseridler: Koroner kalp
hastalıklarının risk faktörü olarak değerlendirilen bu
testlerin kan değerleri ve biribirleri ile ilişkleri; risk
derecelendirilmesi, tedavi planı ve izlenmesinde çok büyük
önem taşır.
- Homosistein: Damar hastalıklarının genetik ilişkisini
analamak için yapılır.
- Kreatinin: Böbrek filitrasyon fonsiyonunun izlenmesi,
böbrek hastalıklarının tanımlanması ve gut hastalığının
izlenmesinde yararlanılan test gurubudur.
- SGOT (AST), SGPT (ALT): Karaciğer ve safra yolları ile
ilgili hastalıkların ayırıcı tanısında ve bazı kas
hastalıklarının tanısı için.
- Ürik asit, Üre Azotu(BUN): Gut hastalığının izlenmesinde
yararlanılanılmaktadır.
- HBsAg: Hebatit B diye adlandırılan Karaciğerde ciddi
hasara neden olan virüsün tanımlanması amacıyla
kullanılmaktadır.
- İdrar tam analizi: İdrar analizinde görülen değişimler;
böbrek hastalıkların tanı ve izlenmesinde, idrar yolu
infeksiyonlarının ve bazı kötü huylu hastalıkların
saptanmasında yardımcı olur.
- Dışkıda gizli kan: Gastrointestinal sistem, özellikle
barsak kanamalarını gösterir.
- Muayene: Testler sonucunda kardiyolojik ya da fiziki
muayene gerekebilir.