|
HAKLARINIZ
İnsan, sadece insan olmasından dolayı
doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır. Hak
kavramı evrensel bir kavramdır. Kısaca hak; ‘hukuk kurallarının
kişilere tanıdığı yetki’ olarak tanımlanabilir.
İnsan hakları ilk kez 1215 yılında
İngiltere’de tanınmıştır. Resmi olarak 18. yüzyıl sonlarında
Amerikan Haklar Bildirgesi ve 1789 Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları
Evrensel Bildirgesi yayımlanmıştır. Birleşmiş Milletlerin
kurulmasıyla insan hakları evrensel hale geldi. İnsan Hakları
Evrensel Beyannamesi yayınlandı. Buna göre; herkesin özgür, onurlu,
hakları bakımından eşit oldukları belirtilmektedir.
İnsan haklarını kısaca; tüm insanların
her açıdan doğuştan eşit ve özgür olması diye tarif etmek mümkündür.
Söz konusu bu özgürlük, başkalarının haklarına saygılı olmak ve bu
hakları çiğnememe zorunluluğu ile dengelenmiştir. Çeşitli insan
hakları bulunmaktadır. Hasta hakları da temel insan haklarından
birisidir.
1)
Hizmetten genel olarak faydalanma:
Adalet ve Hakkaniyet ilkeleri
çerçevesinde sağlık hizmetlerinden faydalanma. Irk, dil, din ve
mezhep, cinsiyet, felsefi inanç,ekonomik ve sosyal durumları dikkate
alınmadan hizmet alma hakkı vardır.
2)
Bilgilendirme ve bilgi isteme:
Her türlü sağlık hizmetinin ve imkanının
neler olduğunu öğrenmeye ve sağlık durumu ile ilgili her türlü
bilgiyi sözlü veya yazılı isteme hakkı vardır.
3)
Sağlık kuruluşunu ve personelini, seçme ve değiştirme:
Sağlık kuruluşunu seçmeye, değiştirmeye
ve seçtiği sağlık tesisinde verilen sağlık hizmetlerinden
faydalanmaya, sağlık hizmeti verecek vermekte olan tabiplerin ve
diğer sağlık çalışanlarının kimliklerini, görev ve unvanlarını
öğrenmeye seçme ve değiştirmeye hakkı vardır.
4)
Mahremiyet:
Gizliliğe uygun bir ortamda her türlü
sağlık hizmeti almaya hakları vardır.
5)
Reddetme, durdurma ve rıza:
Tedaviyi reddetmeye, durdurulmasını
istemeye, tıbbi müdahalelerde rızasının alınmasına ve rıza
çerçevesinde hizmetten faydalanmaya hakkı vardır.
6)
Güvenlik :
Sağlık hizmetini güvenli bir ortamda
almaya,
7) Dini
vecibeleri yerine getirebilme :
Sağlık tesisinin imkanları ölçüsünde ve
idarece alınan tedbirler çerçevesinde, dini vecibelerini yerine
getirmeye hakkı vardır.
8)
İnsani değerlere saygı gösterilmesi, saygınlık görme ve rahatlık:
Saygı, itina ve ihtimam gösterilerek,
güler yüzlü, nazik, şefkatli bir ortamda, her türlü hijyenik şartlar
sağlanmış gürültülü ve rahatsız edici bütün etkenler giderilmiş bir
sağlık hizmeti almaya hakkı vardır.
9)
Ziyaret ve refakatçi bulundurma:
Sağlık tesislerince belirlenen usül ve
esaslar çerçevesinde ziyaretçi kabul etmeye ve mevzuatın ve sağlık
tesisinin imkanları ölçüsünde ve hekimin uygun görmesi halinde
refakatçi bulundurmaya hakkı vardır
10)
Müracaat, şikayet ve dava hakkı:
Haklarının ihlali halinde, mevzuat
çerçevesinde her türlü başvuru, şikayet ve dava hakkını kullanmaya
hakkı vardır.
SORUMLULUKLARINIZ
Son dönemde hasta haklarının yanında bir
de “Hasta Sorumluluğu” kavramı ortaya çıkmıştır. Henüz bu kavramın,
içeriği ve kapsamı ortaya konmamıştır. Ancak genel olarak, hastanın
bir sağlık kuruluşuna başvurmadan ve başvurduktan sonraki süreçte
yerine getirmesi gereken ödev ve yükümlülüklerdir diye tarif
edilebilir. Hastanın sorumluluklarını boyutlandırmamız mümkündür.
Kısaca maddeler halinde sıralayabiliriz:
1. Genel
Sorumluluklar
1.1. Kişiler kendi sağlığına dikkat
etmek için elinden geleni yapmalı ve sağlıklı bir yaşam için verilen
tavsiyelere uymalıdır.
1.2. Kişi uygunsa kan verebilir ya da
organ bağışında bulunabilir.
1.3. Basit durumlarda kişiler kendi
bakımlarını yapmalıdır.
2.
Sosyal Güvenlik Durumu
2.1.Hasta; sağlık, sosyal güvenlik ve
kişisel bilgilerindeki değişiklikleri zamanında bildirmek
durumundadır.
2.2.Hasta; sağlık karnesinin (Bağ-Kur,
Yeşil Kart gibi) vizesini zamanında yaptırmak zorundadır.
3.
Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme
3.1.Hasta; yakınmalarını, daha önce
geçirdiği hastalıkları, yatarak herhangi bir tedavi görüp
görmediğini, eğer varsa halen kullandığı ilaçları ve tüm sağlığıyla
ilgili bilgileri tam, eksiksiz vermelidir.
4.
Hastane Kurallarına Uyma
4.1. Hasta; başvurduğu sağlık
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
4.1.Hasta sağlık Bakanlığı ve diğer
sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine uymalıdır .
4.2.Hastanın; tedavi, bakım ve
rehabilitasyon sürecince sağlık çalışanları ile işbirliği içinde
olması beklenir.
4.3.Hasta; randevulu hizmet veren bir
sağlık tesisinden yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uyması
ve değişiklikleri ilgili yere bildirmesi gerekir.
4.4. Hasta; hastane personelinin, diğer
hastaların ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
4.5. Hasta; hastane malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır.
5.
Tedavisi İle İlgili Önerilere Uyma
5.1.Hasta; tedavisi ve ilaçlarla ilgili
tavsiyeleri dikkatle dinlemeli ve anlayamadığı yerleri sormalıdır.
5.2.Hastanın; tedavisiyle ilgili
önerilere uyum sağlayamama durumu söz konusu ise bunu sağlık
çalışanına bildirmesi gerekir.
5.3.Hasta sağlık bakım ve taburculuk
sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını
belirtmesi gerekir.
5.4.Hasta; uygulanacak tedaviyi
reddetmesi veya önerilere uymamasından dolayı doğacak sonuçlardan
kendisi sorumludur. |
